Entrevista - Emilio Díaz Varela

Hoxe dentro da presentación do profesorado do Máster de Arquitectura da Paisaxe Juana de Vega charlamos con Emilio Díaz Varela, doutor enxeñeiro agrónomo e membro do Grupo de Investigación 1889-Economía Agroalimentaria e Ambiental, Desenvolvemento Rural e Economía Social (ECOAGRASOC), da USC desde 2015. Comeza a súa actividade como persoal investigador contratado en xaneiro de 2000 dentro do Grupo de Investigación 1716 – Proxectos e Planificación Rural, no Departamento de Enxeñería Agroforestal (USC). Ata maio de 2007 alternou contratos e bolsas de colaboración tanto no grupo antes citado como no Laboratorio do Territorio, dentro do mesmo departamento. A partir de dita data, e ata decembro de 2011, foi contratado como investigador baixo o Programa Isidro Parga Pondal da Xunta de Galicia no Grupo 1716. Desde febreiro de 2013 é Profesor Contratado Doutor na Escola Politécnica Superior (USC) onde imparte docencia relativa a Ordenación do Territorio, Desenvolvemento Rural, e Dirección de Proxectos. No Máster de Arquitectura da Paisaxe Juana de Vega é docente na materia de Planificación da Paisaxe.

Publicou ata o momento un total de 16 artigos indexados no Journal of Citation Reports, así como catro máis en revistas non indexadas, 9 capítulos de libro, e 3 libros. Presentou máis de 50 contribucións a congresos e reunións científicas (a maioría internacionais). Participou en 4 proxectos de investigación internacionais, 2 nacionais e 4 autonómicos, sendo Investigador Principal nun destes últimos, e colaborou en 26 contratos de investigación con institucións e empresas. Así mesmo, realizou estancias de investigación na Universidade de Bergen, Noruega, contando cunha Marie Curie Fellowship; a Universidade Técnica de Lisboa, Portugal, contando cunha bolsa José Castillejo; A Universidade de Oviedo; a Universidade de Algarve, Portugal; e a Universidade de Hokkaido, Xapón, contando para estas últimas con axudas do Plan Galego de Investigación, Desenvolvemento e Innovación Tecnolóxica (PGIDIT) da Xunta de Galicia.

As súas liñas de investigación céntranse en:

  1. A análise espacial do territorio, particularmente da paisaxe rural a diferentes escalas, empregando Sistemas de Información Xeográfica e estatística espacial.
  2. A análise da dinámica e evolución de agroecosistemas e sistemas socio-ecolóxicos, incluíndo paisaxes culturais.
  3. A análise de impactos na dinámica de sistemas agroforestais, particularmente a análise de accidentes e outros danos causados por fauna silvestre.
  4. A análise, caracterización e cuantificación de servizos ambientais xerados por agroecosistemas rurais.
  5. A integración de metodoloxías de dirección de proxectos nos instrumentos de planificación e ordenación.

Sen máis preámbulos deixámosvo coa entrevista que lle realizamos sobre a súa visión da arquitectura da paisaxe.

Que define a  arquitectura da paisaxe como disciplina específica?

A capacidade de plasmar na contorna ideas que reflictan a interacción harmónica entre as necesidades humanas e os elementos do medio ambiente, adaptadas á súa complexidade e definidas espacialmente a través de diferentes escalas.

Existen diferenzas substanciais, a pesar do incuestionable vínculo, entre xardinería e arquitectura da paisaxe?

Probablemente, a capacidade de aplicación a distintas escalas, antes mencionada. A xardinería traballa en escalas moi concretas ? e é nelas onde ambas as disciplinas conflúen; con todo, a arquitectura da paisaxe pode precisar a toma de decisións sobre ámbitos comparativamente máis extensos.

Que ámbitos e competencia abarca a arquitectura da paisaxe?

Destacaría aqueles que teñan que ver co deseño espacial no que participen elementos vivos, e nos que sexan fundamentais a organización do espazo, a procura dunha mellora do acceso sensorial á contorna por parte da poboación, e a mellora nas condicións ambientais dun lugar determinado.

De que forma abórdanse os proxectos? É un traballo individual ou pola contra adóitase desenvolver en estruturas multidisciplinares?

O meu campo de experiencia son as aplicacións asociadas á planificación territorial, e na mesma as estruturas son necesariamente multidisciplinares – mesmo poderiamos dicir transdisciplinares, no sentido de integración de diferentes disciplinas cara a un obxectivo común que así mesmo inclúe a participación da sociedade. Con tal horizonte, as necesidades de información e interacción, así como as perspectivas na procura de solucións son demasiado amplas e diversas como para que o traballo individual por si só poida ser eficaz.

Aínda que a arquitectura da paisaxe consolidouse como disciplina autónoma ao longo do últimos cento cincuenta anos, cal cre que é o motivo polo que non calou en España da mesma forma que no panorama internacional?

Na miña opinión é difícil de saber, pero en xeral podería sospeitarse que non foi percibida a súa necesidade como disciplina autónoma, nin a súa capacidade de ser complementaria doutras formacións técnicas da mesma forma que o fixo noutros países.

Como enfoca o ensino nas súas clases?

Orientando as mesmas á comprensión dos conceptos básicos que permitan analizar a paisaxe desde unha perspectiva espacial e temporal. A partir desta base, definindo elementos que poidan resultar útiles ao alumno para enfrontarse a desafíos técnicos na planificación da paisaxe.

Cales son, ao seu xuízo, os conceptos xerais cos que deberían saír os alumnos unha vez finalizado o máster?

A capacidade de recoñecer nunha paisaxe os seus elementos independentemente da escala de análise; de tomar decisións a partir da comprensión do territorio; de transformar unha idea en realidade de forma creativa; e de identificar que é o necesario e esencial para mellorar unha contorna determinada.

Que recomendacións daríalle aos alumnos unha vez finalizado o máster?

Que non deixen de aprender, e que se esforcen en ser creativos para poñer en xogo os coñecementos aprendidos nos desafíos profesionais aos que se enfronten.

Moitas grazas de novo pola súa colaboración.

Por último agradecer a Emilio o seu tempo e predisposición con este espazo.

Compartimos con vos algunhas das súas publicacións máis relevantes.

Díaz-Varela, E.R.; Roces Díaz, J.V.; Álvarez-Álvarez, P. 2016. Detection of landscape heterogeneity at multiple scales: Use of the Quadratic Entropy Index. Landscape and Urban Planning 153: 149–159

Roces-Díaz, J.V.; Burkhard, B., Kruse, M., Müller, F., Díaz-Varela, E., Álvarez-Álvarez, P., 2017. Use of ecosystem information derived from forest thematic maps for spatial analysis of ecosystem services in northwestern Spain. Landscape and Ecological Engineering, 13: 45-57.

Aguilera Benavente, F., Botequilha-Leitao, A., Díaz Varela, E.R. 2014. Detecting multi-scale growth patterns and processes in the Algarve region (Southern Portugal). Applied Geography, 53: 234-245.

Díaz-Varela, E.R., Álvarez-López, C.J., Manuel F. Marey-Pérez, M.F. 2009. Multiscale delineation of landscape planning units based on spatial variation of land-use patterns in Galicia, NW Spain. Landscape and Ecological Engineering, 5(1):1-10.

 


< Anterior   Seguinte >

Fundación Juana de Vega | Rúa Salvador Allende nº 92 |  C.P.:15176 San Pedro de Nos - Oleiros | A Coruña - España